Dick en Iwan over de kracht van de Ommer Bissingh 

Dinsdag 14 juli is het weer zover. Dan staat in Ommen alles in het teken van de Ommer Bissingh jaarmarkt. Al sinds 1557 is deze jaarmarkt van grote waarde voor de regio. Wat ooit begon als een plek voor handel en ontmoeting is uitgegroeid tot een reeks zomerse evenementen die zorgen voor reuring in de stad. De evenementen trekken zo’n vijftienduizend (!) bezoekers per dag. De organisatie is in handen van een groep vrijwilligers van Stichting Ommer Bissingh Evenementen. We spreken met twee van hen, Dick Dunnewind en Iwan Schrotenboer, over hun inzet, de kracht van tradities en waarom de Ommer Bissingh nog altijd springlevend is.

Van handelsplek tot begrip in de regio 

Voor de historie van de Ommer Bissingh jaarmarkt moeten we ruim 400 jaar terug in de tijd. Al in 1557 kwamen schepen via de Vecht naar Ommen om goederen te verhandelen, zoals linnen, vee en andere benodigdheden. “Het begon echt als handel,” vertelt Dick. “Voor de mensen hier was de markt een belangrijke bron van inkomsten én een plek om elkaar te ontmoeten.” Die functies heeft de jaarmarkt vandaag de dag nog steeds. De Ommer Bissingh jaarmarkt draait om ontmoeten, beleven en samenkomen.

Een van de oudste tradities is het luiden van de Bissinghbel, die de officiële opening van de jaarmarkt en de daaropvolgende evenementen markeert. “Vroeger werd met die bel zelfs bepaald wie waar op de markt mocht staan,” zegt Dick. “Nu is het vooral symbolisch, maar het blijft bijzonder dat het nog steeds dezelfde bel is.” Lachend voegt hij toe: “We moeten hem niet te hard luiden, want ik weet niet of hij dat nog overleeft.”

Tegenwoordig is de Ommer Bissingh veel meer dan alleen een jaarmarkt. Verspreid door de maanden juli en augustus vinden er verschillende evenementen in Ommen plaats, zoals een platenbeurs, een landbouwdag of een kofferbakverkoop. “Op zo’n dag lopen hier wel tien- tot vijftienduizend mensen rond,” vertelt Iwan. “En het mooiste daarvan is dat iedereen goedgezind is en plezier heeft.”

“De Bissingh draait om ontmoeten, beleven en samenkomen.”

Actief als vrijwilliger

De stichting die sinds 1979 de Ommer Bissingh organiseert, draait volledig op vrijwilligers. Meer dan veertig mensen zetten zich elk jaar in tijdens de evenementen, terwijl een kernteam het hele jaar door bezig is met alle voorbereidingen.

Zowel Dick als Iwan zijn al meer dan tien jaar bij de stichting betrokken. Dick is inmiddels dertien jaar voorzitter. “Ik zit altijd vol met ideeën en als je die hebt, moet je ook de verantwoordelijkheid nemen bij het uitvoeren ervan,” zegt hij. “Als je ziet hoeveel plezier mensen daar uiteindelijk aan beleven, is dat goud.”

Iwan coördineert alles rondom vergunningen, veiligheid en logistiek tijdens de evenementen. “We beginnen vaak om vijf uur ’s ochtends met opbouwen en de volgende dag moet alles om negen uur weer opgeruimd zijn. Dat lukt alleen als je strak plant.” Dick vult aan: “Het plezier zit ook in de samenwerking. We vormen een hele mooie groep samen. We kunnen elkaar goed voor de gek houden, maar als het moet, regelen we alles strak en serieus.”

Voor iedereen toegankelijk

Wat Ommer Bissingh bijzonder maakt, is dat alle evenementen vrij toegankelijk zijn. “We vinden dat iedereen moet kunnen genieten,” zegt Dick. “Niet iedereen kan op vakantie en dan moet je hier in Ommen een mooie zomer kunnen beleven.”

Er wordt ook actief ingezet op toegankelijkheid. Voortijdig worden bewoners van verzorgingstehuizen persoonlijk uitgenodigd voor de opening op de maandagavond voor de jaarmarkt en staan er stoelen klaar voor bezoekers die minder mobiel zijn. Iedereen wordt verwelkomd met koffie en een plak krentewegge met roomboter. Iwan herinnert zich nog een bijzonder moment: “Ter afsluiting van het Ommer-Bissingh-seizoen zou een man in een rolstoel een gedicht voordragen. Het probleem was alleen dat het podium voor hem niet vrij toegankelijk was. We hebben toen via de technische dienst een heftruck geregeld, waarmee hij gemakkelijk het podium op kon. Zo’n moment blijft me wel bij.”

Wat ze beiden motiveert om door te gaan: “Je ziet direct wat al het harde werken oplevert voor de mensen die naar het evenement komen, daar krijg je echt een kick van.”

“Niet iedereen kan op vakantie. Dan moet je hier in Ommen een mooie zomer kunnen beleven.”

Belang van samenwerking

De Stichting Ommer Bissingh werkt nauw samen met Gemeente Ommen, hulpdiensten, horeca en andere lokale organisaties.

“Je moet het samen doen,” benadrukt Iwan. “We hebben een goede samenwerking met de horeca: als zij ergens niet uitkomen, helpen we elkaar. We denken in oplossingen en ondersteunen ook andere organisaties, zoals de Oranjevereniging. Zeker als het ingewikkeld wordt met vergunningen, proberen we als Ommer Bissingh mee te denken en te helpen waar dat kan.”

Die samenwerking levert veel op. Steeds vaker weten andere organisaties de Stichting Ommer Bissingh te vinden, en dat geldt ook voor vrijwilligers. Zo vertellen ze enthousiast dat er vorig jaar ineens vier jonge vrijwilligers bij zijn gekomen, uit het niets. Iwan en Dick denken dat dit komt door hun uitstraling. “Als je plezier hebt met elkaar, werkt dat aanstekelijk. Dan willen mensen vanzelf meedoen.”

Wat hen het meest trots maakt? “De sfeer. Als je tijdens een evenement rondloopt en je ziet tienduizend mensen genieten, dat is geweldig,” zegt Dick. “Bovendien zorgt het voor samenhang in Ommen, en dat is misschien nog wel het belangrijkste.” Iwan knikt: “Je moet samenwerken en blij zijn dat er vrijwilligers zijn die iets doen.”

Uitdagingen en ontwikkelingen

De Ommer Bissingh staat op de wachtlijst voor de Inventaris van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN). Dat betekent dat ze zich over een tijdje mogen positioneren als immaterieel erfgoed. “We vinden het belangrijk om dit erfgoed te behouden en door te geven, want de historische waarde van de jaarmarkt mag niet verloren gaan,” zegt Iwan.

Tegelijkertijd zijn er uitdagingen. Wet- en regelgeving verandert snel en evenementen worden steeds duurder. “Een attractie die in 2019 nog €600,- kostte, gaat nu richting €1.100,-,” vertelt Dick.

Iwan geeft aan dat hij al in november afspraken maakt met de gemeente, om ervoor te zorgen dat hij in januari op het gemeentehuis zit. “Het tijdsbestek om alles voor de evenementen te regelen is kort, je moet hier tijdig mee beginnen. In augustus, wanneer de activiteiten van de Ommer Bissingh nog lopen, proberen we al de data voor het volgende jaar vast te leggen en deze ook gelijk aan de gemeente te communiceren.”

Blik op de toekomst

Binnen de organisatie zijn vrijwilligers van verschillende leeftijden actief. Dick en Iwan geven aan dat er altijd meer bij kunnen. Ook het betrekken van jongeren hierbij is belangrijk. “Je moet blijven vernieuwen,” zegt Dick. “Als jonge mensen het niet overnemen, houdt het op den duur op.”

Iwan heeft nog een tip voor andere organisaties die werken met vrijwilligers: “Wees positief naar de mensen die er zijn en zorg dat die waardering blijft.”

De ambitie van beide heren is duidelijk: deze eeuwenoude traditie doorgeven aan volgende generaties. “Dit kan nog makkelijk honderd jaar doorgaan,” zegt Dick, “zolang we het samen blijven doen.”

“Dit kan nog makkelijk honderd jaar doorgaan, zolang we het samen blijven doen.”

Meer over de Ommer Bissingh

De Ommer Bissingh jaarmarkt vindt plaats op dinsdag 14 juli. De andere evenementen lopen door tot begin september.

Dit verhaal kwam tot stand in het kader van het project Versterking Immaterieel Erfgoed in de Provincie Overijssel, dat het Erfgoedplatform Overijssel uitvoert in opdracht van KIEN. Met deze verhalen zetten we vrijwilligers in het zonnetje, waarderen daarmee hun inzet en geven hun erfgoed een podium. Bovendien hopen we inwoners van Overijssel te inspireren en motiveren om zich in te zetten voor al het levende erfgoed in deze prachtige provincie. Hier vind je verhalen van andere erfgoedvrijwilligers.