Hoe gebruik je termen en het Termennetwerk?

Een goede verzameling van termen is cruciaal voor het beheer en de vindbaarheid van erfgoedcollecties. Het gebruik van consistente termen maakt objecten beter doorzoekbaar, zowel intern in een collectiebeheersysteem (CBS) als extern via publieke platforms en Linked Open Data (LOD). Het Termennetwerk helpt erfgoedinstellingen om termen te standaardiseren en NDE-compatibel te registreren.

Wat is het Termennetwerk?

Het Termennetwerk is een centrale, open data-thesaurus (termenlijst) voor erfgoedinstellingen in Nederland. Het biedt:

• Gestandaardiseerde termen voor objecttypen, materialen, technieken, functies en thema’s.
• Koppeling aan URI’s (een adres voor een bron) zodat termen herbruikbaar en vindbaar zijn in Linked Open Data.
• Ondersteuning voor zowel basis- als publieksregistratie.

Bronnen en richtlijnen:

• Termennetwerk
• Termennetwerk FAQ

Screenshot van het Termennetwerk met voorbeelden van termen en categorieën.

Waarom termen gebruiken?

1. Consistentie: voorkomt dat hetzelfde object op verschillende manieren wordt geregistreerd.
2. Vindbaarheid: maakt objecten makkelijker doorzoekbaar in CBS en publieke portals.
3. NDE-compatibiliteit: koppeling aan URI’s en open data standaarden maakt het delen en hergebruiken van data eenvoudiger.
4. Publieksvriendelijkheid: helpt bezoekers om objecten te vinden met duidelijke en begrijpelijke termen.

Praktisch gebruik van het Termennetwerk

• Kies passende thesauri (termenlijsten): selecteer termen die passen bij het object en het type collectie.
• Koppel termen in je registratie: zowel in basisregistratie als publieksregistratie.
• Controleer consistentie: gebruik telkens dezelfde term voor vergelijkbare objecten.
• Benut automatische koppelingen: veel termen zijn direct gekoppeld aan datasets of andere bronnen voor extra context. Neem contact op met je softwareleverancier of de Datawerkplaats Overijssel om erachter te komen hoe het werkt in jouw situatie.

Tips:

• Begin met de meest gebruikte termen in je collectie.
• Bereid het gebruik van termen uit naarmate je meer ervaring hebt met het systeem.
• Documenteer keuzes, zodat collega-vrijwilligers of nieuwe medewerkers weten welke termen zijn toegepast.

Het belangrijkste op een rij

Het gebruik van termen via het Termennetwerk is essentieel voor professioneel collectiebeheer. Voor vrijwilligers en kleine erfgoedinstellingen betekent dit dat objecten beter vindbaar, consistent geregistreerd en NDE-compatibel worden. Door termen zorgvuldig te selecteren en koppelen, versterk je zowel interne organisatie als publieke presentatie van erfgoed.

Aan de slag

Ga naar Termennetwerk.nl en verken de beschikbare thesauri (termenlijsten) voor jouw type collectie. Begin met het standaardiseren van objecttypen in je registratie – bijvoorbeeld ‘schilderij’ of ‘document’. Dit geeft direct merkbare verbetering in vindbaarheid. Heb je vragen? De FAQ-sectie helpt je verder, of neem contact op met het NDE voor persoonlijke ondersteuning.

Datacleaner Vivian (Datawerkplaats Overijssel) coacht erfgoedvrijwilligers

Advies nodig over digitalisering of registratie van je erfgoedcollectie?
Neem contact op met De Overijsselse Datawerkplaats. Dat is een initiatief van het Erfgoedplatform Overijssel in samenwerking met de Museumfabriek/Atlas van Ooit en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Netwerk Digitaal Erfgoed en de provincie Overijssel.