De herdenking en viering van het Leidens Ontzet, heggenvlechten, het fanfareorkest, Pride Amsterdam en de woonwagencultuur staan op de shortlist voor een mogelijke plaats op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid van UNESCO.
De Raad voor Cultuur heeft deze vijf vormen van immaterieel erfgoed geselecteerd en draagt ze voor aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De minister maakt in april bekend welk erfgoed namens het Koninkrijk der Nederlanden wordt voorgedragen.
Wat is een internationale voordracht?
Op de Representatieve Lijst van UNESCO staan vormen van immaterieel erfgoed die door gemeenschappen zelf als belangrijk worden gezien voor hun identiteit en continuïteit. De lijst is geen ranglijst of ‘topstukkenlijst’, maar laat de wereldwijde diversiteit aan immaterieel erfgoed zien: van ambachten en muziek tot rituelen, feesten en leefculturen.
Het Koninkrijk der Nederlanden kan eens in de twee jaar een vorm van immaterieel erfgoed voordragen. Dat gebeurt zorgvuldig en in nauwe samenwerking met de erfgoedgemeenschap zelf. Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) ondersteunt hierbij.
Ook organiseert het KIEN op 18 maart een webinar waarin ze meer vertellen over een internationale voordracht. Daarover vind je aan het einde van dit bericht meer informatie.
De shortlist: vijf kansrijke kandidaten
De Raad voor Cultuur heeft op basis van UNESCO-criteria en aanvullende aandachtspunten vijf vormen van immaterieel erfgoed geselecteerd:
- De herdenking en viering van het Leidens Ontzet (1574): Een jaarlijks terugkerende herdenking én viering die vrijheid, saamhorigheid en historische bewustwording verbindt.
- Heggenvlechten: Het vlechten van heggen is een ambacht dat natuur, landschap en gemeenschap samenbrengt.
- Het fanfareorkest: Een muzikale traditie die in heel Nederland mensen van verschillende leeftijden en achtergronden samenbrengt.
- Pride Amsterdam: Een feestelijke én emancipatoire traditie die vrijheid, diversiteit en inclusie zichtbaar maakt.
- Woonwagencultuur: Een leefcultuur die van generatie op generatie wordt doorgegeven en waarin familiebanden, autonomie en identiteit centraal staan.
Deze selectie laat de breedte van immaterieel erfgoed in Nederland zien: van lokale tradities en ambachten tot muziek, emancipatiegeschiedenis en leefculturen.
Hoe kwam deze shortlist tot stand?
Voor een internationale voordracht is het belangrijk dat:
- het erfgoed is opgenomen in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland;
- de erfgoedgemeenschap zélf instemt met een mogelijke voordracht;
- het erfgoed bijdraagt aan verbinding, duurzaamheid en diversiteit.
KIEN heeft daarom eerst geïnventariseerd welke gemeenschappen openstonden voor een internationale nominatie. Van de inzendingen heeft de Raad voor Cultuur er vijf geselecteerd die zij kansrijk en passend acht.
Hoe gaat het nu verder?
De minister van OCW besluit welke vorm van erfgoed uit de shortlist daadwerkelijk wordt voorgedragen bij UNESCO. Samen met de betrokken erfgoedgemeenschap wordt vervolgens een uitgebreid nominatiedossier opgesteld. De indiening bij UNESCO moet uiterlijk 31 maart 2027 plaatsvinden. De beoordeling en besluitvorming door UNESCO nemen daarna nog ongeveer anderhalf jaar in beslag.
Extra informatie en webinar
We kunnen ons goed voorstellen dat deze bekendmaking vragen oproept. Daarom is er een uitgebreide pagina met veelgestelde vragen opgesteld over de internationale voordracht, de procedure en wat dit betekent voor erfgoedgemeenschappen.
Daarnaast organiseert het KIEN op 18 maart een webinar waarin ze meer vertellen over:
- het vervolg van de procedure en het tijdspad
- de rol van erfgoedgemeenschappen
- en waar je met vragen terechtkunt
Meer weten over immaterieel erfgoed in Overijssel?
Klik dan op deze link. Ook organiseren we dit jaar weer in samenwerking met het KIEN de Overijsselse Immaterieel Erfgoeddag ’26, vooral gericht op Overijsselse vrijwilligers rondom erfgoed. Houd voor de precieze datum onze agenda en nieuwsbrief in de gaten. Wil je je een beeld vormen van deze dag, lees dan hier de terugblik van vorig jaar.
