Het behouden van een molen vraagt liefde, inzet én financiële middelen. Voor veel vrijwilligersorganisaties is het vinden van passende financiering een uitdaging. Gelukkig zijn er in Overijssel en daarbuiten verschillende manieren om een molenproject te financieren. Hieronder vindt u een uitgebreid overzicht van subsidiemogelijkheden voor molenprojecten, specifiek opgesteld voor erfgoedvrijwilligers in Overijssel. Van provinciale regelingen tot landelijke potjes: alles staat overzichtelijk bij elkaar.

Provinciale regelingen

Het Verhaal van Overijssel

Via deze provinciale subsidieregeling van Overijssel kun je een bijdrage aanvragen voor jouw erfgoedproject. Het is bedoeld voor projecten op het gebied van archeologie, restauratie en herstel aan cultureel erfgoed of immaterieel erfgoed en streektaal:

De restauratie- en herstelwerkzaamheden aan cultureel erfgoed, inclusief de noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden.

  • Activiteit A Archeologie
    • Het publieksvriendelijk presenteren van de archeologie en het verhaal dat daarbij hoort. Ook projecten die gaan over het ontstaan van het landschap vallen hieronder. Opgravingen of ander wettelijk verplicht archeologisch onderzoek vallen hier niet onder.
  • Activiteit B Immaterieel erfgoed
    • Activiteiten die bijdragen aan het levend houden van immaterieel erfgoed, inclusief streektaal.
  • Activiteit C Cultureel erfgoed

Jouw molenproject zou vallen onder activiteit C Cultureel erfgoed / restauratie. Als je voldoet aan de voorwaarden, kun je subsidie aanvragen voor restauratie- of herstelwerkzaamheden aan jouw molen. Activiteit C is een groot project. Hierbij is de subsidie maximaal 40% van de kosten die voor subsidie in aanmerking komen en maximaal € 100.000,- per subsidieaanvraag. Let op: er zijn extra voorwaarden voor activiteit C. Aanvragen kunnen alleen na overleg met de provinciale beleidsmedewerker Erfgoed.

Kader Cultuur en Erfgoed Overijssel (2025–2028)

Deze regeling is breder en bevat mogelijkheden voor cultureel erfgoedprojecten. De subsidieregeling is voornamelijk relevant voor projecten rond molens die ook educatie, participatie of belevingsactiviteiten organiseren. Het is bestemd voor activiteiten die bijdragen aan de beleidsdoelen Erfgoed, Cultureel aanbod en talentontwikkeling en Bibliotheken van de provincie Overijssel. Onder het kopje Erfgoed is één van de beleidsdoelen om zowel te blijven inzetten op behoud, o.a. door restauratie, als op doorontwikkeling en actueel houden van Overijssels erfgoed.

Overijsselse Cultuurfonds voor Monumenten /Cultuurfonds-hypotheek

In Overijssel bestaat een “Cultuurfonds voor Monumenten” in samenwerking met het Nationaal Restauratiefonds en het Cultuurfonds. Via dit fonds kun je een laagrentende lening aanvragen (geen gift) voor restauratie, herbestemming en verduurzaming van monumenten. De Monumentenwacht Overijssel biedt ondersteuning bij het aanvragen van deze fondsen.

Restauratie Rijksmonumenten – Tender Overijssel

Deze regeling richt zich op rijksmonumenten (waaronder mogelijk molens) in Overijssel. Het is bedoeld voor het restaureren van een rijksmonument of een zelfstandig onderdeel van een rijksmonument. Omdat het een “tender”-regeling is, concurreren projecten op kwaliteit (kwaliteit van plan, historische waarde, begroting, draagvlak). Kijk hier voor de voorwaarden en het aanvragen van de regeling.

Gemeentelijke regelingen

Gemeenten in Overijssel hebben vaak kleinere, maar heel toegankelijke regelingen waar vrijwilligers goed gebruik van kunnen maken. Raadpleeg altijd de gemeente van je molen.

Veelvoorkomende gemeentelijke subsidieregelingen:

  • Monumenten- of erfgoedsubsidie voorklein onderhoud, schilderwerk, initieel onderzoek (bijv. bouwkundig rapport) of aankoop van materialen voor behoud.
  • Cultuur- en maatschappelijk budget voor molenprojecten die bijdragen aan lokale cultuurparticipatie, educatie van jeugd, vrijwilligersbetrokkenheid of lokale evenementen.
  • Leefbaarheids- en dorpsbudgetten voor verbetering van het molenterrein, aanschaf van presentatiematerialen, klein meubilair, verlichting of belevingsactiviteiten of activiteiten die de gemeenschap sterker maken.

Persoonlijk contact met dorps- of wijkraden helpt enorm bij deze aanvragen.

Oostendorpermolen, Haaksbergen

Landelijke regelingen

Het Molenfonds

Het Molenfonds is van Vereniging de Hollandsche Molen en biedt structurele financiering voor restauratie en groot onderhoud van molens. Het fonds is tot stand gebracht door financiële bijdragen van onder meer het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de VriendenLoterij, het Cultuurfonds en de Gravin van Bylandt Stichting. De regeling Groot Onderhoud en Restauratie is bedoeld om regelmatiger groot onderhoud aan molens te stimuleren, zodat grote restauraties minder vaak nodig zijn. Naast Groot Onderhoud en Restauratie, zijn er binnen het fonds andere subfondsen:

  • De regeling vervangen molenroeden Richtlijn 2011 type A
  • Het Snoei- en Bloeifonds
  • Het Jongerenfonds
  • Het Educatiefonds
  • De regeling Stimulering Molenmakersleerlingen

Daarnaast kunnen molenstichtingen en verenigingen gratis gebruik maken van het crowdfundingsplatform voor hun molenprojecten. Dit platform geeft de mogelijkheid om zelf aan werving te doen om zo het lokale draagvlak voor molens te versterken. Bekijk hier de voorwaarden en het aanvraagformulier crowdfunding. Kortom, een bezoekje aan de website van de Hollandsche Molen is het zeker waard.

SIM – Subsidieregeling Instandhouding Monumenten

De SIM is een meerjarige regeling gericht op onderhoud voor rijksmonumenten die geen woonhuis zijn. Denk hierbij aan houtwerk, schilderwerk, inspecties of klein herstel. De subsidie is bedoeld voor reguliere onderhoudskosten op basis van een 6-jarig instandhoudingsplan. Ieder jaar kun je van 1 februari tot en met 31 maart instandhoudingssubsidie aanvragen. Bekijk hier de voorwaarden van de regeling en het aanvragen van de subsidie.

Subsidieregeling grote restauratieopgaven rijksmonumenten

Dit is een regeling met ingang van september 2026, bedoeld voor niet-woonhuis rijksmonumenten met een grote restauratieopgave. Het drempelbedrag is €2,5 miljoen aan subsidiabele kosten. Dit is interessant voor molens met omvangrijke plan- of restauratiebehoeften, zoals compleet herstel van kap en wieken, reconstructie van verdedigingsmuren of watermanagement en funderingen.

Nationaal Restauratiefonds (NRF)

Hoewel het geen subsidie is, biedt het NRF voordelige financiering zoals:

  • Laagrentende leningen voor restauratie
  • Voorfinanciering voor projecten met subsidies
  • Advies bij grote erfgoedprojecten

Deze regelingen zijn vooral geschikt voor organisaties die restauratie willen versnellen maar een financieel gat moeten overbruggen.

Subsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA)

De DUMAVA-subsidie (Subsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed) is een uitstekende regeling als je eigenaar bent van maatschappelijk vastgoed en je molen wilt verduurzamen. Zowel de monumentale status van windmolens als watermolens komen in aanmerking. Je kunt subsidie aanvragen voor:

  • Integrale verduurzamingsprojecten
  • Maximaal drie losse verduurzamingsmaatregelen
  • Verduurzamingsadvies
  • Projectkosten
  • Het opstellen van een energielabel

Voor je subsidie aanvraagt, is een specifiek verduurzamingsadvies verplicht. Voor molens is dit een Duurzaam Monumenten (DuMo) maatwerkadvies. De subsidiebijdrage ligt tussen de minimaal € 2.500 en maximaal € 1.500.000 per aanvraag. Tot en met 2030 is er elk jaar een aanvraagperiode. Lees alle exacte voorwaarden, maatregelenlijsten en het volledige stappenplan op de officiële RVO DUMAVA pagina. Bekijk voor een gedetailleerd stappenplan de RVO DUMAVA Aanvraagproces pagina.

Molen De Passiebloem, Zwolle

Fondsen en stichtingen

Naast overheden zijn er veel particuliere fondsen die zich inzetten voor cultuur en erfgoed.

Fondsen van het Cultuurfonds

Het Cultuurfonds heeft verschillende thematische fondsen die relevant zijn voor molens. Enkele belangrijke voorbeelden:

Hendrik Mullerfonds

Het Hendrik Mullerfonds ondersteunt diverse culturele doelen van landelijke betekenis, zoals de restauratie van rijksmonumenten als molens.

Monumentenwacht Overijssel heeft een handig overzicht van fondsen en subsidies beschikbaar in de provincies Drenthe, Friesland, Groningen en Overijssel. Het helpt je om te zien welke regelingen open zijn, voor welke doelen, en welke bedragen; handig bij de voorbereidende fase. Zorg dat je aanvraag goed aansluit bij de doelstelling van het fonds. Vaak helpt het om te benadrukken hoe de molen een plek heeft in de gemeenschap en welke groepen er baat bij hebben.

De wieken in beweging

Een molen is niet alleen een monument, maar ook een ontmoetingsplek, een symbool van vakmanschap en een bron van lokale verhalen. Met de juiste combinatie van subsidies, fondsen en lokale betrokkenheid kunnen vrijwilligers elk molenproject stevig op de rails zetten. Financiering vinden voor een molenproject vraagt soms wat doorzettingsvermogen, maar er zijn veel wegen die naar een stevig financieel fundament leiden. Met een goed voorbereid plan, een netwerk van partners en een actieve betrokkenheid van de gemeenschap kan vrijwel elk molenproject een succes worden.

Voor meer informatie over fondsenwerving, bekijk ook onze andere artikelen:

Zoek hieronder naar handige tips voor vrijwilligers